Glos Agata PRA

sądzić procesy juger les procès
sądzić spory juger les litiges
osoby prywatne / strony ? particuliers m pl
stosowanie application
wymierzać karę frapper de peines
wymierzać karę sanctionner
popełniać czyny zabronione / przestępstwa commettre des infractions
jedność sądownictwa cywilnego i prawnego l’unité des juridictions civile et pénale
rozpoznawać spory ? connaitre des litiges
rozpoznać sprawę connaitre de l’affaire
wykroczenie contravention f
sędziowie magistrat du siège m
prokuratorzy magistrat du parquet m
sędziowie śledczy magistrat instructeur m
sędziowie ? magistrature des sièges f
przysięgły juré
skierować sprawę do sądu / trybunału saisir le tribunal
skierować sprawę do sądu / trybunału déférer une affaire devant le tribunal
skarga o odszkodowanie dommages-intérêts
kwota odszkodowania montant de la demande m
wartość przedmiotu sporu valeur de l’objet du litige
Naczelny Sąd Administracyjny Conseil d’État
rozpoznawać sprawy sporne statuer au contentieux
sądzić spory juger les différends
zadośćuczynienie szkody réparation du dommage
prawo powszechne droit général
prawo powszechne droit commun
prawo specjalne? droit spécial
procesujący się plaideur
obywatel (w kontekście sądu) justiciable
prawa jednostki droits du justiciable
obywatel (w kontekście administracyjnym) administré
ustawa texte m
właściwość compétence f
sąd 1. instancji, zajmuje się sprawami dot. Stanu cywilnego osoby tribunal de grande instance
stolica (departamentu) chef-lieu m
postanowienie ordonnance
rozporządzenie z mocą ustawy z… ordonnance du 1 janvier
orzekać w formie kolegium sędziowskiego siéger en forme collégiale
kolegium sędziowskie collège de juges m
sędzia zawodowy juge professionnel
sędzia zawodowy juge de carrière
podlegający apelacji à charge d’appel
wyrok podlegający apelacji jugement susceptible d’appel
ustawa o ustroju sądów powszechnych code d’organisation judiciaire
sprawa dot. statutu osoby affaire personnelle
ustalenie ojcostwa établissement de paternité m
uznanie reconnaissance f
pozew o zaprzeczenie ojcostwa action en désaveu de paternité
rodzice dziecka zawarli związek małżeński légitimé par le mariage des parents célébré à…
dziecko nienarodzone enfant à naître
pozbawienie praw rodzicielskich décline de l’autorité parentèle m
zrzec się praw rodzicielskich renoncer une autorité parentèle
skarga petytoryjna (o posiadanie) action immobilière pétitoire
pokrewieństwo filiation f
sprawa dot. ruchomości affaire mobilière
orzekać w 1 i 2 instancji statuer en premier et dernier ressort
bez możliwości odwołania sans possibilité d’appel
wartość przedmiotu sporu jest większa niż valeur de litige est inférieure à …
orzekać jednoosobowo statuer à juge unique
sędzia pokoju juge de paix
przypadki wyszczególnione w ustawie / przewidziane ustawą? cas spécifiés par un texte
kodeks handlowy code de commerce
przedsiębiorca commerçant
czynności handlowe actes de commerce m
ugoda conciliation f
sędziowie sądu pracy conseil de prud’hommes
w wypadku równej ilości głosów en cas de partage des voix
? juridiction paritaire
sądy zajmujące się dzierżawą rolną tribunaux paritaires de baux ruraux
wydzierżawiający bailleur
dzierżawca preneur
? commissions du contentieux de la sécurité sociale
sąd gospodarczy ? tribunaux de commerce
rozpoznać apelację connaître les appels
prokurator prokuratury apelacyjnej procureur général
? avocat général
prokurator prokuratury rej. substitut de procureur
prokurator rejonowy, szef danej prokuratury procureur de la République
prokuratura apelacyjna parquet d’appel
przyznać rację donner gain des causes
sędzia sądu apelacyjnego conseiller
jednolita wykładnia / interpretacja interprétation uniforme
orzekać w sprawie statuer sur une affaire
wygrana / wynik procesu gain d’un procès
jedność stosowania normy prawnej unité dans l’application de la règle de droit
rozbieżne interpretacje interprétations divergentes
naruszyć ustawę violer un texte
naruszenie (wyraźne) ustawy contravention expresse au texte de la loi
na mocy …est saisi par
postanowienie (jugement albo arrêt) décision
wyrok w 1 inst. jugement 
wyrok w 2 inst. arrêt
powód demandeur au pourvoi
pozwany défendeur au pourvoi
złożyć apelację injeter appel ??
złożyć apelację faire appel
odrzucić apelację rejeter
wnieść kasację former un pourvoi en cassation
wnieść kasację se pourvoir en cassation
pozew wzajemny demande reconventionnelle
powód partie demanderesse
pozwany partie défenderesse
powód (sąd apelacyjny) appelant
pozwany (sąd apelacyjny) intimé
apelacja wzajemna appel incident
rozprawa débat m
termin określony  délai imparti m
istota sprawy fond de l’affaire m
opatrzony klauzulą wykonalności exécutoire
oddalić kasację rejeter le pouvoir en cassation
uchylić kasację casser un arrêt
niezgodność z prawem contravention à la loi
zarzuty prawne moyens de droit
zarzuty dotyczące stanu faktycznego moyens de fait
zmarły – jakiś konkretny w świetle prawa? défunt
spadek po kimś succession du de cujus
w sytuacji zbliżającej się śmierci à l’article de la morte
choroba zakończona śmiercią maladie ayant eu une issue fatale
sąd apelacyjny juges du fond
stwierdzić nieważność prononcer la nullité
zwrócić pieniądze restituer l’argent
? exercer sa censure
? exercer sa contrôle
kwestie dot. okoliczności faktycznych questions de pur fait
pod tytułem darmym à titre gratuit
pod tytułem płatnym à titre onéreux
np. ksiądz, rabin, imam ministres des cultes
pisma procesowe pièces de procédure
wnioski stron conclusions du partie
urzędnik ministerialny officier ministériel
adwokat (jakiś szczególny?) avoué
protokolant greffier
komornik  huissier de justice
niepodważalny dowód preuve irréfutable / irréfrable
pomocnik ? auxiliaire de justice
sąd, np. krajowy (ogólnie) juridiction f
sąd (w 1 inst.) tribunal m
sąd (w 2 inst.) cour f
sądy powszechne juridiction de l’ordre judiciaire
sądy administracyjne juridiction de l’ordre administratif
Wydział ds. Wykroczeń Tribunal de Police (Tribunal de Simple Police –  to to samo?)
Wydział Karny Tribunal Correctionnel
sąd ławy przysięgłych Cour d’Assis
sąd apelacyjny Cour d’Appel
sąd kasacyjny Cour de Cassation
sąd / wydział? zajmujący się ‘niewielkimi’ sporami Tribunal d’Instance
sąd zajmujący się sprawami dot. stanu cywilnego osoby Tribunal de Grande Instance
koszty sądowe dépendus
sąd krajowy juges nationaux
sąd 1. instancji le 1e juge
sąd 2. instancji le second juge
wysoki sądzie monsieur le juge
izba chambre 
śledztwo instruction f
przedstawić zarzuty (każdemu podejrzanemu) présenter des charges
ławnik magistrat non-professionnel
wystąpić z powództwem adhezyjnym la victime se constitue partie civile
oryginalny druk + sfałszowane dane vrai faux
uzasadnienie wyroku motif du jugement m
sąd kasacyjny sądzi zgodnie z treścią norm prawnych le cour de cassation est le juge de droit
sąd apelacyjny sądzi zgodnie ze stanem faktycznym i treścią norm prawnych le cour d’appel est le juge de fait et de droit
wojewoda préfet
marszałek président du conseil régional
sejmik conseil régional

AGIR DEVANT LA JUSTICE PENAL

karać czyny zabronione réprimer les infractions
nakładać kary infliger des peines
sądy karne juridictions répressives
sprawca auteur
za co grozi kara encourir une peine
teksty rozproszone textes épars
właściwość sądów karnych określa wyłącznie ustawa la compétence des tribunaux répressifs est définie exclusivement par la loi
naruszenie porządku publicznego atteinte à l’ordre public f
osoba poszkodowana victime
obowiązkowe gwarancje przyznane sprawcom czynów zabronionych garanties impérieuses reconnues aux auteurs d’infractions pénales
wszczęcie dochodzenia déclanchement des poursuites m
sądownictwo śledcze juridictions d’instruction
sędzia śledczy juge d’instruction
izba oskarżycielska chambre d’accusation
ustalenie prawdy manifestation de la vérité
sądy  juridictions de jugements
karalność culpabilité f
w określonym przypadku le cas échéant
w zakresie wykroczeń en matière contraventionnelle /de contraventions
w zakresie zbrodni en matière criminelle / de crime
w zakresie przestępstw en matière délictuelle / de délit
orzekać statuer
kara pozbawienia wolności peine d’emprisonnement
osoba podejrzewana czy podejrzana suspé
jego sprawę umorzono il a bénéficié du non-lieu
właściwość  miejscowa sądu ressort du tribunal
przedawnienie prescription f
młodociany (karne), małoletni (cywilne) mineur
orzekać w sprawach karnych siéger au pénal
kierować do sądu déférer
w każdym stanie rzeczy en tout état de cause
godzi w interesy wymiaru sprawiedliwości conciliant au mieux les intérêts de la justice
kara pozbawienia praw publicznych peine infamante
kara pozbawienia wolności peine afflictive
  réclusion criminelle 
  détention criminelle
  à perpétuité
brak zdolności do czynności prawnych interdiction légale
odbyć karę subir la peine
kurator tuteur
banicja bannissement m
podejrzany (arch.) inculpé
podejrzany mis en examen
przesłanki poważne i zbieżne indices graves et concordants
umorzenie sprawy non-lieu
oskarżony (tylko zbrodnie!) accusé
uniewinnienie od zarzutu zbrodni acquittement
podejrzany / obwiniony (wykroczenia) prévenu
uniewinnienie (występek, wykroczenie) relaxe
krzywda préjudice (morale)
pod wpływem alkoholu en état d’ébriété
w pierwszej i ostatniej instancji  en premier et dernier ressort
ława przysięgłych jury
przedawnienie ścigania prescription d’action
nie ma przedawnienia imprescriptibilité
przedawnienie kary prescription de la peine
umorzyć postępowanie classer l’arrêt tout de suite 
oportunizm śledztwa / celowość ścigania opportunité de poursuite
wszcząć ściganie engager les poursuites
ściganie czynów zabronionych répression des actes délictueux
sąd juridiction de parquet
zarzucane czyny faits reprochés
powodować szkodę porter préjudice
występować jako strona cywilna procesu karnego se constituer partie civile au procès
zbieżność concomitance f
szkoda na rzecz jednostki dommage individuel
naprawa szkody réparation f (pécuniaire)
zazębiony imbriqué
świadek oskarżenia témoin à charge
świadek obrony témoin à décharge
policja police
żandarmeria gendarmerie
wyjaśnić élucider
bezstronność impartialité
czynności wstępne les préalables
złożyć doniesienie dénoncer les faits
wnieść skargę porter plainte
skarga z ukonstytuowaniem się jako strona cywilna plainte avec constitution de partie civile
policjant officier de police judiciaire
spisać protokół (przyjęcia zgłoszenia) établir un procès-verbal
kosztorys devis
zwolnienie lekarskie avis d’arrêt de travail
szkoda cielesna dommage corporel
wskazany z nazwiska nommément désigné
doniesienie dénonciation f
osoba trzecia un tiers
dokładne okoliczności faktyczne circonstances exactes des faits
na poparcie państwa deklaracji corroborant vos dires
usiłowanie tentative
akt przemocy sévice
pozbawienie privation
powstrzymanie się abstention
spełniać wymogi dopuszczalności présenter les qualités requises pour être retenue
koszty sądowe frais de justice
nie dojść do skutku ne pas aboutir
niewypłacalny insolvable
niewypłacalność rzeczywista / symulowana insolvabilité réelle / simulée
nieustalony inconnu
szkoda wyrządzona osobie atteinte à la personne
przyznać odszkodowanie allouer une indemnisation
pobicie coups et blessures (bez rodzajnika?)
nie ma interesu do działania, nie ma ścigania pas d’intérêt, pas d’action
oskarżyciel publiczny Ministère public
zrezygnować renoncer à l’action
układać się transiger
odstąpić se désister
scedować céder l’action à un tiers
wycofanie skargi retrait d’une plainte 
nie powodować wygaśnięcia ścigania publicznego ne pas éteindre l’action publique
wyraźny interes un intérêt à agir manifeste
uprawnić habiliter
kodeks regulujący handel alkoholem Code des débits de boissons
dopuszczona la demande est accueilli / recevable
udzielać pomocy assister
dziecko maltretowane enfance martyrisée
zbrodnia przeciwko ludzkości crime contre l’humanité
zbrodnia wojenna crime de guerre
osoba wywieziona do obozu koncentracyjnego déporté
dyskryminacja płciowa lub naruszenie dobrych obyczajów ? discriminations fondées sur le sexe ou les mœurs
przemoc seksualna violences sexuelles
przemoc skierowana przeciwko członkowi rodziny violences exercées sur un membre de la famille
ofiary czynów zabronionych victimes d’infractions
wykluczenie społeczne lub kulturalne osób w skrajnym ubóstwie exclusion sociale ou culturelle des personnes en état de grande pauvreté
kombatant ancien combattant
izby zawodowe ordres professionnels
nielegalne praktykowanie medycyny exercice illégal de la médicine
związek pracowników syndicat de salariés
zdolność procesowa capacité juridique à agir f
zdolność procesowa capacité d’ester en justice
zmierzać, mieć na celu tendre
osoba poszkodowana personne lésée
równocześnie concomitamment
zatory sądowe encombrement des tribunaux
wspólny mianownik dénominateur commun
orzekać szybciej statuer avec plus de célérité
koszty biegłych frais d’expertise
przedstawienie dowodów production de la preuve
zastrzeżenie przepisów szczególnych dispositions spéciales de la loi
wachlarz środków dochodzeniowo-śledczych panoplie des moyens d’investigation f
przeszukanie (pomieszczeń) perquisition
zajęcie (czegoś) saisie
przyczynić się do concourir à 
przewaga rzeczy zasądzonej w procesie karnym nad procesem cywilnym autorité de la chose jugée au pénal sur le civil
wyjaśnienia tempéraments
występować jako świadek na rozprawie déposer comme témoin à l’audience
wystąpić o odszkodowanie demande en réparation
oddalić pozew débouter la partie civile de son action
nadużycie prawa un abus de droit
pociągnąć kogoś do odpowiedzialności engager la responsabilité de qn
zrezygnować (z pozwu) renoncer
odstąpić abandonner
wyrok co do istoty jugement au fond
ściganie z urzędu (z oskarżenia publicznego) poursuite public
wszcząć ściganie z urzędu engager l’action public
wchodzić w zakres właściwości sądu relever de la compétence du tribunal
wydawać się odpowiednim sembler approprié
doręczyć przez komornika signifier par acte d’huissier
wymogi formalne conditions de forme
zwykła skarga plainte simple
zapoznać się z aktami prendre connaissance du dossier
na każdym etapie postępowania à tout moment de la procédure
podczas śledztwa u sędziego śledczego pendant l’instruction auprès du juge d’instruction
na rozprawie w sekretariacie à l’audience auprès du greffier
zakres szkody étendue de la préjudice
przedstawić dokumenty produire tous les documents
postępowanie uproszczone procédure simplifiée
być zobowiązanym être tenu de faire qch
stawiennictwo osobiste comparaître en personne
dołączyć jako interwenient joindre par intervention
notoryjne oszustwo escroquerie notoire f
wyznaczyć désigner
śledztwo information judiciaire
przewlekłość lenteurs
warunkowe umorzenie / pozostawienie bez rozpoznania classement sans suite
najstarszy sędzia śledczy doyen des juges d’instruction
kwalifikacja czynu qualification des faits
opłaty sądowe frais de la constitution
wszcząć postępowanie z powództwa publicznego mettre en mouvement l’action publique
opłata frais de procédure
koszty postępowania dépends
kaucja somme consignée
zwolnienie od kosztów sądowych aide juridictionnelle
wystarczające środki / dochody ressources suffisantes
zarzuty ciążące na… charges pesant sur…
wszczęcie śledztwa ouverture d’une information / instruction
mediacja w procesie karnym médiation pénale
dziekan rady adwokackiej bâttonier de barreau
topowi adwokaci ténors de barreau
kaucja wpłacona przez… caution versé par…
gwarancja pożyczki dépôt de garantie
inicjatywa prokuratury initiative du parquet
dochodzenie wstępne enquête préalable
? commissions rogatoires
wystąpić z wnioskiem o udzielenie międzynarodowej pomocy prawnej lancer une commission rogatoire internationale
odesłać do właściwego sądu renvoyer l’affaire devant la juridiction de jugement compétente
umorzyć postępowanie prononcer un non-lieu
postanowienie o umorzeniu sprawy ordonnance de non-lieu
strona procesu partie au procès
być pod nadzorem être tenu à la surveillance
pisma procesowe actes / pièces de procédure
być przesłuchanym w trakcie śledztwa être entendu à l’instruction
zaskarżyć czynności / drogi odwołania exercer des voies de recours
tytułem zebrania informacji à titre de renseignements
ponosić supporter
z nadużyciem prawa abusif
oszczerstwo dénonciation calomnieuse
działanie z nadużyciem prawa action abusive
przedawnienie dot. ukonstytuowania się strony cywilnej  prescription de l’action civile
z 1 zastrzeżeniem à une réserve près
ustawa szczególna une loi spéciale
zanim nie wygaśnie prawo avant que ne s’éteigne l’action civile
zawiesić wydanie wyroku surseoir à statuer
adwokat z urzędu avocat commit d’office
podnieść coś z urzędu soulever d’office
wezwanie do zapłaty mise en demeure pour paiement
w 1 inst. śledztwa au premier degré de l’instruction
wniosek o wszczęcie śledztwa réquisitoire afin d’informer
przeszukanie osoby fouille au corps
postępowanie przygotowawcze instruction préparatoire
wywiad środowiskowy  enquête de personnalité f
dążyć do ustalenia prawdy parvenir à la manifestation de vérité
uniewinnić / oczyścić z zarzutów disculper
czynności dochodzeniowo-śledcze actes de l’instruction
przyjazd na miejsce zdarzenia descente sur le lieu
przesłuchanie podejrzanego interrogatoire de l’inculpé
? saisie de documents
oddelegowanie uprawnień délégation de pouvoir
złożyć przysięgę prêter serment
stopień pokrewieństwa lien de parenté
pomoc adwokata assistance d’un avocat
środki przymusu pouvoirs coercitifs
nakaz stawienniczy mandat de comparution
nakaz doprowadzenia mandat d’amener
nakaz przyjęcia w areszcie śledczym mandat de dépôt
pod eskortą manu militari / sous escorte
areszt śledczy maison d’arrêt
nakaz aresztowania mandat d’arrêt
pozbawienie wolności privation de liberté
uwięzienie incarcération
rozstrzygnąć zażalenia / spory trancher des contestations
postanowienie o przekazaniu sprawy do sądu ordonnance de renvoi devant la juridiction de jugement compétente pour la suite de la procédure
środki kontroli sądowej mesures de contrôle judiciaire
tymczasowe aresztowanie détention provisoire
przedłużenie tymczasowego aresztowania prolongation de détention
kara grzywny peine d’amende
strona, która się nie stawiła partie défaillante
skazany zaocznie contumace
wydanie wyroku pod nieobecność strony cywilnej jugement par défaut
w drodze sprzeciwu voie de l’opposition
rozprawa jawna, ustna, kontradyktoryjna audience publique, orale et contradictoire
za zamkniętymi drzwiami (z wyłączeniem jawności) à huis clos 
dobre obyczaje bonnes mœurs
zgodnie z zasadą sprawiedliwości équitablement
zapewniać porządek w czasie rozprawy assurer la police des débats
dowody rzeczowe pièces à conviction
zarządzić dodatkowe środki dochodzeniowe ordonner des mesures d’investigation supplémentaires
zarządzić uzupełnienie śledztwa ordonner un supplément d’information
strony procesu parties en présence
mowa oskarżycielska réquisitoire m
wnioski i żądana kara conclusions et la peine qu’il préconise
mowa obrończa plaidoirie f
prawo odpowiedzi na zarzuty droit de réplique
zarzut allégation f
ostatnie słowo la parole en dernier
wyciąg z rejestru karnego ? cassier juridiciaire vide / vierge / sans antécédants juridiciaires
odczytać donner lecture
narada sędziowska délibéré
dogadanie się concertation f
natychmiast sur-le-champ
pokój sędziowski chambre de conseil
na późniejszej rozprawie lors d’une audience ultérieure
według głębokiego przekonania selon leur intime conviction
okoliczności łagodzące circonstances atténuantes
wypowiedzieć się w tajnym głosowaniu i na piśmie se prononcer par vote secret et par bulletins écrits
głosy wstrzymujące się / nieważne bulletins blancs / nuls
świadek koronny repenti
kolejne głosowanie tours de scrutin
wyrok o odstąpieniu co do wymierzania kary absolution
skazanie ze zwolnieniem od kary condamnation avec dispense de peine f
drogi zaskarżenia voies de recours
odroczenie ajournement
poprawić się se reclasser
kary zastępcze peines de substitution
prace publiczne travail d’intérêt général
zawieszenie sursis partiel ou total
poddanie próbie mise à l’épreuve
kara dodatkowa (środki karne) peine complémentaire
? peine accessoire
pozbawienie niektórych praw privation de certains droits
zakaz wykonywania zawodu incapacité d’exercer une profession
sędzia penitencjarny juge d’application des peines
w zawieszeniu z poddaniem próbie la surveillance et le contrôle des sursis avec mise à l’épreuve
przepustka permission de sortie
zwolnienie z zakładu élargissement

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: